THT of houdbaarheidsdatum: stop met onnodig voedsel weggooien

Intro: Gooit jij ook zoveel weg als nodig is?

Nederlanders gooien jaarlijks gemiddeld zo'n 34 kilo voedsel per persoon weg. Dat is niet alleen zonde van je geld, maar ook een enorme belasting voor het milieu. Een groot deel van dat weggegooide voedsel is echter helemaal niet bedorven. We gooien het weg omdat we de datum op de verpakking niet begrijpen. Want wat betekent die datum nou eigenlijk? Is voedsel na de houdbaarheidsdatum of THT-datum werkelijk niet meer goed? In deze blogpost duiken we in het verschil tussen beide aanduidingen, zodat jij voortaan slimmer omgaat met voedsel en minder weggooit.

THT vs houdbaarheidsdatum: wat is het verschil?

Veel mensen gebruiken de termen 'houdbaarheidsdatum' en 'THT' door elkaar, maar ze betekenen iets totaal anders. Laten we dat even goed uitleggen.

THT staat voor 'Ten minste Houdbaar Tot'. Dit is de datum die de fabrikant aangeeft als garantie dat het product tot die datum zijn optimale kwaliteit behoudt, mits het goed bewaard is. Denk aan droge pasta, rijst, blikgroenten, koekjes, crackers en diepvriesproducten. Na de THT-datum kan de smaak of textuur iets veranderen, maar het product is in de meeste gevallen nog gewoon veilig om te eten. Het is dus een kwaliteitsgarantie, geen veiligheidswaarschuwing.

De houdbaarheidsdatum, ook wel 'Te gebruiken tot' of 'TGT' genoemd, is een ander verhaal. Die vind je op bederfelijke producten zoals vers vlees, vis, kant-en-klaarmaaltijden en sommige zuivelproducten. Na deze datum kan het product daadwerkelijk gevaarlijk zijn om te eten. Bacterien zoals listeria of salmonella kunnen zich dan hebben vermenigvuldigd tot een niveau dat gevaarlijk is voor je gezondheid. Deze datum moet je serieus nemen.

Het onderscheid is simpel samen te vatten:

• THT: kwaliteitsdatum, product is na deze datum vaak nog prima eetbaar
• TGT (houdbaarheidsdatum): veiligheidsdatum, na deze datum is het product mogelijk schadelijk

In Nederland is dit onderscheid inmiddels beter bekend dan een paar jaar geleden, maar toch gooien we in 2026 nog steeds massa's voedsel weg op basis van de THT-datum. En dat is werkelijk onnodig.

Wanneer is voedsel na de THT-datum nog veilig?

De gouden regel is: gebruik je zintuigen. Ruik, kijk en proef eventueel een klein beetje. Je eigen lichaam is een uitstekende sensor voor bederf. Hieronder een handig overzicht van veelvoorkomende producten en hoe lang ze na de THT-datum nog goed zijn:

• Droge pasta en rijst: maanden tot jaren na de THT-datum nog prima, mits droog bewaard
• Blikgroenten en conserven: jaren langer houdbaar, zolang het blik niet bol staat, roest of beschadigd is
• Harde kaas: een schimmelplekje? Gewoon ruim wegsnijden en de rest opeten
• Yoghurt en kwark: vaak nog een week of langer goed na de THT-datum, ruik gewoon even
• Eieren: doe de drijftest. Een ei dat drijft in water is oud en moet weg. Zinkt het? Dan is het goed
• Brood: zonder schimmel prima, met schimmel weggooien want schimmel verspreidt zich onzichtbaar door zacht brood
• Koekjes en crackers: kunnen wat minder knapperig worden, maar zijn nog veilig te eten
• Diepvriesproducten: de THT-datum geldt bij bewaring in de vriezer. Na ontdooien snel gebruiken
• Honing: vrijwel onbeperkt houdbaar door de lage wateractiviteit en antibacteriele eigenschappen
• Olijfolie en andere olien: kunnen ranzig worden maar zijn niet gevaarlijk, gebruik je neus

Let wel op: voor kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen, ouderen, jonge kinderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem gelden strengere regels. Voor hen is het verstandiger om voorzichtiger te zijn met producten na de THT-datum.

Voedselverspilling verminderen: zo doe je dat slim

Nu je het verschil tussen THT en houdbaarheidsdatum kent, kun je bewustere keuzes maken. Maar er zijn meer manieren om minder voedsel te verspillen en zo je portemonnee en het milieu te sparen.

Bewaar voedsel op de juiste manier. Veel producten gaan veel langer mee als je ze goed bewaart. Brood bewaar je het beste op kamertemperatuur of in de vriezer, niet in de koelkast. Kaas wikkel je in bakpapier of een kaasklokje. Groenten bewaar je bij voorkeur los van fruit, want fruit geeft ethyleengas af dat groenten sneller laat rijpen en bederven.

Zet de koelkast op de juiste temperatuur. De ideale temperatuur voor een koelkast is tussen de 2 en 4 graden Celsius. Veel mensen zetten hun koelkast hoger, waardoor voedsel sneller bederft. Een simpele aanpassing die grote impact heeft.

Plan je maaltijden vooruit. Door elke week even een boodschappenlijstje te maken op basis van wat je al in huis hebt, voorkom je dat je te veel koopt. Apps zoals 'Too Good To Go' of gemeentelijke initiatieven voor voedseldelen worden in 2026 steeds populairder en helpen je om restjes slim in te zetten.

Verwen je vriezer. De vriezer is je beste vriend in de strijd tegen voedselverspilling. Brood, vlees, soepen, restjes: bijna alles kan worden ingevroren voordat de houdbaarheidsdatum verstrijkt. Label altijd wat je invriest en wanneer, zodat je het later nog weet.

Koop producten met een korte THT bij de supermarkt. Steeds meer supermarkten bieden producten met een kortere THT aan tegen een lagere prijs. Dit zijn prima producten die anders worden weggegooid. Door ze te kopen bespaar jij geld en help je voedselverspilling verminderen.

Het grotere plaatje: voedselverspilling en het milieu

Voedselverspilling is niet alleen zonde van je budget, het heeft ook een enorme milieu-impact. De productie van voedsel kost water, energie, land en grondstoffen. Als dat voedsel vervolgens in de prullenbak belandt, zijn al die hulpbronnen voor niets gebruikt. Bovendien stoot weggegooid voedsel in de vuilnisbak en op de stortplaats broeikasgassen uit, wat bijdraagt aan klimaatverandering.

Volgens schattingen is wereldwijd ongeveer een derde van alle geproduceerde voeding voor menselijke consumptie verloren of verspild. In rijke landen zoals Nederland vindt een groot deel van die verspilling plaats op huishoudelijk niveau. Jij en ik bepalen dus voor een groot deel hoe groot die verspilling is.

Door bewuster om te gaan met de datums op verpakkingen, voedsel beter te bewaren en slim in te kopen, lever jij als individu een concrete bijdrage aan een duurzamere wereld. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het begint gewoon bij even goed ruiken voordat je die yoghurt weggooit.

Conclusie: vertrouw op je zintuigen, niet blind op de datum

Het onderscheid tussen THT en de houdbaarheidsdatum is cruciaal. Een THT-datum is een kwaliteitsgarantie, geen verbod om het product daarna te eten. Een houdbaarheidsdatum is een veiligheidswaarschuwing die je serieus moet nemen. Door dit onderscheid te kennen en je zintuigen te vertrouwen, kun je jaarlijks honderden euros besparen en tegelijkertijd je bijdrage aan voedselverspilling flink verminderen.

In een tijd waarin de kosten van levensonderhoud hoog zijn en duurzaamheid steeds belangrijker wordt, is dit een van de makkelijkste en meest impactvolle veranderingen die je kunt maken. Niet weggooien wat nog goed is: zo simpel is het. Jij hebt de kennis nu. De rest is een kwestie van even ruiken, kijken en proeven.